الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
579
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
خنده بلند انسان را در معرض غضب خداوند رحمان قرار مىدهد . پس هرگاه خواستيد خنده كنيد ، تبسّم نمائيد كه بهترين خنده ، تبسّم است . ( خَيْرُ الضِّحْكِ التَّبَسُّم ) . « 1 » و همين ، خنده مؤمن است . « 2 » نه فقط در حال شنيدنِ گفتارى خندهآور تبسّم كنيد ، بلكه در همه حال تبسّم را بر چهره خود آشكار كنيد ، خصوصاً در برخوردها و سخن گفتنها ، در روايت است كه رسول گرامى ( صلى الله عليه و آله ) وقتى سخن مىفرمود : تبسم مىكرد « 3 » و نيز در روايت است كسى كه در برابر صورت برادرش متبسّم باشد ، براى او حسنه است ( مَنْ تَبَسُّمَ فى وَجه اخيه كانَتْ له حَسَنَة ) « 4 » در روايت آمده ، رسول اكرم ( صلى الله عليه وآله ) وقتى خندان مىشدند ، چشمهاى مباركش تنگ مىشد . و همه خنده او تبسّم بود ، به طورى كه دندانهاى حضرت از سفيدى مانند تكه ابرى كه آماده باران ريختن است آشكار مىشد . « 5 » عواقب زياد خنديدن در روايات به تعدادى از آنها اشاره شده كه از آن جمله : 1 - موجب حقارت انسان در قيامت مىشود و اين مطلب در حديث امام باقر ( عليه السلام ) گذشت كه فرمودند : « كَثْرَةُ الضّحكِ تَتْركُ العَبد حقيراً يومَ القيامة » . « 6 » 2 - موجب مرگ قلب مىشود ، رسول گرامى ( صلى الله عليه و آله ) فرمودند : « ايّاك وَ كَثْرَةَ الضّحكِ
--> ( 1 ) . غررالحكم . ( 2 ) . غررالحكم ، ( ضحك المؤمن تَبَسُّمٌ ) . ( 3 ) . بحار الانوار ، جلد 16 ، ص 298 . ( 4 ) . بحار الانوار ، جلد 74 ، صفحه 298 - كافى ، جلد 2 ، صفحه 206 ( به همين مضمون با اضافهاى از امام صادق ( عليه السلام ) در وسائل ، جلد 11 ، صفحه 569 آمده است ) . ( 5 ) . بحار الانوار ، جلد 16 ، صفحه 298 . ( 6 ) . بحار الانوار ، جلد 71 ، صفحه 277 . .